శ్రీ వరాహ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి దేవస్థానం, సింహాచలం
సింహాచలం దేవాలయం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విశాఖపట్నానికి సమీపంలో ఉన్న సింహాచలం పర్వతంపై కొలువై ఉంది. ఇది దక్షిణ భారతదేశంలోని ముఖ్యమైన వైష్ణవ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
1. చరిత్ర (History)
పురాణ కథనం: ఈ క్షేత్రం అత్యంత పురాతనమైనదిగా భావిస్తారు. రాక్షస రాజు హిరణ్యకశిపుని సంహరించి, తన భక్తుడైన ప్రహ్లాదుడిని రక్షించడానికి శ్రీ మహావిష్ణువు నరసింహ అవతారం ఎత్తిన పవిత్ర స్థలంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. నరసింహస్వామి ఉగ్ర రూపాన్ని ఉపశమనం చేయడానికి, ప్రహ్లాదుడు స్వామివారిని నిత్యం చందనంతో కప్పి ఉంచే సంప్రదాయాన్ని మొదలుపెట్టాడని చెబుతారు.చారిత్రక ఆధారాలు:
ఆలయ చరిత్ర దాదాపు పదకొండవ శతాబ్దం నాటి శిలాశాసనాల ద్వారా తెలుస్తుంది. సా.శ. 1098 నాటి చోళ రాజు కులోత్తుంగ చోళుడు వేయించిన శాసనం ముఖ్యమైనది.తూర్పు గంగ రాజవంశానికి చెందిన రాజు మొదటి నరసింహ దేవ (Narasimha Deva I) 13వ శతాబ్దంలో ఈ ఆలయాన్ని గొప్పగా పునరుద్ధరించారు. ఈ నిర్మాణంలో ఒరిస్సాలోని కోణార్క్ సూర్యదేవాలయాన్ని నిర్మించిన శైలి పోలికలు కనిపిస్తాయి.
విజయనగర సామ్రాజ్యానికి చెందిన శ్రీ కృష్ణదేవరాయలు కూడా సా.శ. 1516లో ఈ ఆలయాన్ని సందర్శించి విలువైన ఆభరణాలు సమర్పించినట్లు శాసనాలు ఉన్నాయి.
ఈ దేవాలయంలో సుమారు 252 నుండి 525 వరకు శిలాశాసనాలు లభించాయి. ఇవి ఆలయ చరిత్రకు, వివిధ రాజుల సేవలకు నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి.
2. దైవం & ప్రాముఖ్యత (Deity & Importance)
ప్రధాన దైవం: శ్రీ వరాహ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి.
దైవం రూపం (విగ్రహ స్వరూపం): స్వామివారి రూపం శ్రీ మహావిష్ణువు దశావతారాలలో వరాహ (పంది), నరసింహ (సగం సింహం, సగం మనిషి) రూపాల కలయిక. ఇది త్రిభంగ ముద్రలో (ఆసనంలో) ఉంటుంది.
నిజ రూప దర్శనం ప్రత్యేకత: స్వామివారి ఉగ్రరూపం కారణంగా, సంవత్సరం పొడవునా విగ్రహం గంధపు (చందనం) పూతతో పూర్తిగా కప్పబడి ఉంటుంది. ఈ చందనం పూత విగ్రహాన్ని శివలింగం మాదిరిగా పోలి ఉంటుంది.
కప్ప స్తంభం: దేవాలయ ప్రాకారంలో "కప్ప స్తంభం" ఉంది. ఈ స్తంభం అత్యంత శక్తివంతమైనదని, సంతానం లేనివారు దీనిని కౌగిలించుకుంటే సంతానం కలుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం. పూర్వకాలంలో రాజులు స్వామికి పన్నులు (కప్పం) చెల్లించేవారు కాబట్టి దీనిని కప్పపు స్తంభం అని, కాలక్రమేణా కప్ప స్తంభంగా మారిందని చెబుతారు.
3. పండుగలు (Festivals)
ఈ ఆలయంలో ద్రవిడ సంప్రదాయ పండుగలు జరుపుకుంటారు.
చందనోత్సవం / చందన యాత్ర: (వైశాఖ శుద్ధ తదియ - ఏప్రిల్/మే నెలల్లో) - స్వామివారి నిజరూప దర్శనం లభించే అతి ముఖ్యమైన పండుగ.
కల్యాణోత్సవం: స్వామివారి మరియు అమ్మవారి (సింహావళి తాయారు) celestial marriage.
నరసింహ జయంతి: స్వామివారి జన్మదినోత్సవం.
ఉగాది, శ్రీరామ నవమి, దీపావళి, కృష్ణాష్టమి వంటి పండుగలు కూడా వైభవంగా నిర్వహిస్తారు.
4. గిరి ప్రదక్షిణ (Giri Pradakshina)
సమయం: ప్రతి సంవత్సరం ఆషాఢ శుద్ధ చతుర్దశి నాడు ఈ గిరి ప్రదక్షిణ మహోత్సవం జరుగుతుంది.
దూరం: సింహగిరి చుట్టూ చేసే ఈ ప్రదక్షిణ దూరం సుమారు 32 కిలోమీటర్లు.
విశేషం: లక్షలాది మంది భక్తులు ఈ రోజున రాత్రివేళ కాలి నడకన ఈ ప్రదక్షిణ చేసి, కొండపై ఉన్న స్వామిని దర్శించుకుంటారు. నడవలేని భక్తుల కోసం ఆలయంలోనే ప్రదక్షిణ చేసే అవకాశం కల్పిస్తారు.
5. దేవాలయ నిర్మాణం & శిల్పకళ (Architecture & Sculpture)
నిర్మాణ శైలి: ఈ దేవాలయం కళింగ నిర్మాణ శైలి (Kalinga Architecture)కి చెందింది. ఇందులో ఒరిస్సా (కోణార్క్ పోలికలు), చాళుక్య, చోళ మరియు ద్రవిడ శైలుల కలయిక కనిపిస్తుంది. బయటి నుండి చూస్తే ఈ ఆలయం ఒక కోట వలె కనిపిస్తుంది.
ముఖ్య లక్షణాలు:
ఆలయం సాధారణంగా తూర్పు ముఖంగా కాకుండా, పడమర ముఖంగా ఉంటుంది. పడమర ముఖద్వారం విజయాన్ని ఒసగుతుందని భక్తుల నమ్మకం.గర్భగుడి విమానం (శిఖరం): మూడు అంతస్తుల శిఖరం (Vimana) ఉంది.
రాజగోపురం: ఐదు అంతస్తుల రాజగోపురం ఉంది.
శిల్పకళ: ఆలయ స్తంభాలు మరియు గోడలపై అద్భుతమైన శిల్పాలు చెక్కబడి ఉన్నాయి. వీటిలో పురాణ కథలు, దశావతారాలు, దేవతా మూర్తులు, ఏనుగులు, లతలు మొదలైనవి కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా కల్యాణ మండపంలో 16 స్తంభాలు ఉన్నాయి.
ఉపయోగించిన రాయి (Stone Used): ఆలయ నిర్మాణంలో ఎక్కువగా నల్లటి గ్రానైట్ వంటి గట్టి రాయి, బసాల్ట్ మరియు శిస్ట్ రాతిని ఉపయోగించినట్లు తెలుస్తుంది. శిల్పాలు మధ్యయుగ శిల్పకళకు నిదర్శనంగా నిలుస్తాయి.
6. ముఖ్యమైన సమాచారం (Other Important Information)
| అంశం | వివరాలు |
| సమీప నగరం (Nearest City) | విశాఖపట్నం (Visakhapatnam - Vizag). ఆలయం విశాఖపట్నం నగర శివార్లలో, నగరానికి సుమారు 18 కి.మీ దూరంలో ఉంది. |
| ఆలయ సమయాలు (Temple Timings) | ఉదయం: 7:00 AM నుండి 4:00 PM వరకు. సాయంత్రం: 6:00 PM నుండి 9:00 PM వరకు. (పండుగల సమయంలో లేదా ప్రత్యేక రోజుల్లో సమయాల్లో మార్పులు ఉండవచ్చు). |
| ఆదాయం ప్రాముఖ్యత | తిరుపతి తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్లో అత్యధిక ఆదాయం కలిగిన దేవాలయాలలో ఇది రెండవది. |
- Sri Varaha Lakshmi Narasimha Swamy Temple, Simhachalam
1. Deity and Unique Importance (Significance of God)
| Feature | Details |
| Presiding Deity | Sri Varaha Lakshmi Narasimha Swamy. The idol uniquely combines the iconography of two of Lord Vishnu's incarnations: Varaha (Boar) and Narasimha (Man-Lion). |
| Idol's Form | The deity is in the Tribhanga posture (a thrice-bent pose) and represents the furious form (Ugra Rupa) of Narasimha. |
| Chandanotsavam (The Sandalwood Festival) | Except for a single day a year, the idol is completely covered with a thick layer of sandalwood paste (Chandanam), making it resemble a Shivalingam. This is done to mitigate the deity's fierce power. |
| Nijarupa Darshanam | The true form of the idol is visible to devotees only once a year, on the auspicious day of Vaisakha Suddha Tadiya (Akshaya Tritiya). The sandalwood paste is removed only for about 12 hours on this day. |
| Kappam Stambham | Inside the inner courtyard is the famous "Kappam Stambham" (Tribute Pillar). Devotees believe that embracing this pillar grants wishes, especially those related to fertility (children). |
History
Legend: The temple is associated with the Puranic story of Lord Vishnu taking the Narasimha avatar to kill the demon Hiranyakashipu and save his devotee Prahlada.
Earliest Inscriptions: Historical evidence and inscriptions date back to the 11th century CE, with the earliest one from 1087 CE.
Key Builders: Much of the current structure was renovated and built by King Narasimha Deva I of the Eastern Ganga Dynasty in the 13th century.
Royal Patrons: Inscriptions record visits and donations from powerful rulers like the Chola King Kulottunga I and the Vijayanagara Emperor Sri Krishnadevaraya (1516 CE).
Architecture and Sculpture
Architectural Style: The temple showcases a remarkable blend of Kalinga (Odisha), Chalukya, and Dravidian styles, often resembling a fortress from the outside.
Orientation: Uniquely, the temple faces west instead of the typical east, which is believed to signify victory.
Stone Used: The construction and intricate carvings utilize durable stones like granite, basalt, and schist. The black-marble carvings on the pillars are particularly notable.
Sculpture: The pillars and walls are richly carved with mythological scenes, depictions of the ten avatars of Vishnu, elephants, creepers, and the fierce postures of Narasimha killing Hiranyakashipu. The Kalyana Mandapam features 16 highly ornate pillars.
3. Giri Pradakshina (Hill Circumambulation) and Festivals
Giri Pradakshina
Event: This is a grand annual circumambulation of the Simhachalam hill.
Timing: It is held on the night of Ashadha Suddha Chaturdasi (the day before the Full Moon in the Hindu month of Ashadha, typically July).
Distance: Devotees walk barefoot for approximately 32 kilometers around the hill base before ascending for the Lord's darshan.
Major Festivals
Chandanotsavam (Akshaya Tritiya)
Kalyanotsavam (Celestial Marriage of the Lord and Goddess Simhavalli Thayar)
Narasimha Jayanti
Other festivals include Diwali, Sri Rama Navami, and Janmashtami.
4. Location and Temple Timings
| Category | Details |
| Nearest City | Visakhapatnam (Vizag). The temple is about 18 km from the city center. |
| Temple Timings | Morning: 7:00 AM to 4:00 PM |
| Evening: 6:00 PM to 9:00 PM | |
| Special Note | Timings may change during major festivals like Chandanotsavam. |
| Revenue | Simhachalam is often cited as the second-richest temple in Andhra Pradesh after Tirumala Tirupati Devasthanam. |
No comments:
Post a Comment